Ongeval aan boord: onderkoeling

Wat te doen?

U bent hier

04 januari 2017

Je wilt het niet. Je verwacht het niet. En toch gebeurt het vroeg of laat: er valt iemand overboord. Hoe je weer zo snel mogelijk bij de drenkeling moet komen, zie je onder meer in onze video ‘Man-over-boord’.Maar het water is over het algemeen koud. Daardoor kun je onderkoeld raken. En onderkoeling vormt een groter gevaar dan verdrinking. Let daarom bij een man-over-boordsituatie op de volgende zaken:

Horizontaal

Als je iemand uit het water haalt, is de kans groot dat hij of zij onderkoeld is. Daarom moet een drenkeling als het mogelijk is horizontaal uit het water worden gehaald. Dit ter voorkoming van een shock.

Stadia van onderkoeling 

Er worden drie stadia van onderkoeling onderscheiden:

  • Tussen de 37º C en de 34º C het slachtoffer is nog tot bewegen in staat, heeft rillingen en een snelle ademhaling en hartfrequentie.
  • Tussen de 34º C en de 30º C zijn er geen spontane bewegingen meer; de polssnelheid mindert, de ademhaling is oppervlakkig en het slachtoffer verward en onverschillig.
  • Tussen de 30º C en de 27º C is er een toestand met spierstijfheid, wijde pupillen, zeer langzame ademhaling en bewusteloosheid die geleidelijk kan overgaan in de dood.

Een drenkeling die nog rilt mag een warme douche nemen, de watertemperatuur beginnend bij de lichaamstemperatuur en dan langzaam opvoeren.

Inpakken

Wanneer de drenkeling nog aanspreekbaar is, moet verdere afkoeling worden voorkomen door natte kleding te verwijderen en hem/haar in te pakken in (wollen) dekens of een aluminium reddingsdeken. Bij voorkeur de benen en armen afzonderlijk inpakken, evenals het hoofd.

Niet verwarmen

Verwarm het slachtoffer niet, maar voorkom verdere afkoeling en laat het slachtoffer zelf op temperatuur komen in een ruimte van 18-20º C. Eventueel kan het slachtoffer worden opgewarmd met de eigen lichaamswarmte van de hulpverlener. Zorg dat het slachtoffer voldoende rust krijgt. Warme dranken mogen wel, maar alcohol absoluut niet (vaatverwijding = warmteverlies).

Bij bewusteloosheid

Als het slachtoffer bewusteloos is wordt hij/zij zodanig neergelegd, dat het hoofd het laagst ligt. Binnen helikopterbereik moet een slachtoffer met een lichaamstemperatuur onder de 30º C zo snel mogelijk worden geëvacueerd, zonder dat hij/zij wordt opgewarmd (wel inpakken). De onderkoeling zorgt ervoor dat de stofwisselingsprocessen in het lichaam dalen en dat het lichaam minder zuurstof verbruikt.